Ο δίανθος είναι γνωστός ως αγριογαρίφαλο. Τον συναντούμε όμως και με τις ονομασίες φραγκογαριφαλιά ή κινέζικο γαρίφαλο. Ανήκει στην οικογένεια Caryophyllaceae. Η φαρμακευτική του ονομασία είναι Herba Dianthi και δύο από τα συνηθέστερα είδη του είναι ο Dianthus superbus L. και ο Dianthus Shinensis L. από το οποίο προέρχεται το κινέζικο βότανο Qu Mai. Η ονομασία διανθος σημαίνει «τα άνθη του Δία», όπως τα ονόμαζαν οι αρχαίοι Έλληνες.

Βιότοπος - περιγραφή:
Συνολικά υπάρχουν στη χώρα μας 44 είδη με άνθη ρόδινα, πορφυρά, βυσσινιά, κόκκινα ή λευκά. Ξεχωρίζουν από τα στενόμακρα αντίθετα φύλλα, τα πέντε οδοντωτά πέταλα και το μακρύ κάλυκα. Είναι πολυετές φυτό, ξυλώδες, πολύ πυκνό στη βάση του. Τον συναντούμε σε βραχώδη, πετρώδη εδάφη, σε μεγάλο υψόμετρο, αλλά και χαμηλότερα σε γκρεμούς και βράχια. Στην Κρήτη συναντούμε 13 είδη και υποείδη dianthus και ανάμεσα τους τις ποικιλίες Dianthus aciphyllus (αγριογαρίφαλο), Dianthus fruticosus (διόσανθος, αγριογαρίφαλο), Dianthus puvliformis (αγριογαρίφαλο του κεδρου), dianthus sphacioticus (σφακιότικο αγριοφαρίφαλο). Από ένα τέτοιο απλό και όχι ιδιαίτερα εντυπωσιακό ανθάκι, το Δίανθο τον καρυόφυλλο, προήλθαν τα γνωστά σε όλους μας γαρίφαλα, με τα μεγάλα, πολύχρωμα άνθη και τα πολλά πέταλα. Για όλα αυτά χρειάστηκε δουλειά περίπου τριών χιλιάδων χρόνων, το πείσμα και η επιμονή χιλιάδων κηπουρών και χιλιάδες επιλογές και διασταυρώσεις.
Όλα τα είδη δίανθος έχουν τις ίδιες πάνω κάτω φαρμακευτικές ιδιότητες.

Συστατικά-χαρακτήρας:
Στο φυτό περιέχονται σαπωνίνες, ανθοσανίνες, ευγενόλη, φαινυλαιθυλαλκοόλη, διανσινενοσίδες Α,Β, C και D, μελοσίδες Α και L. Είναι βότανο ψυχρό και πικρό.

Ιστορικά στοιχεία:
Είναι γνωστό για τις θεραπευτικές του ιδιότητες στην Κίνα εδώ και 2000 χρόνια όπου το χρησιμοποιούσαν για προβλήματα στην καρδιά, το λεπτό έντερο και την ουροδόχο κύστη. Σύμφωνα με τον κατάλογο στον οποίο ταξινομούν οι κινέζοι την χρησιμότητα των βοτάνων, ο διάνθος είναι στην 9η θέση ανάμεσα σε 250 βότανα.

Άνθιση – συλλογή – χρησιμοποιούμενα μέρη:
Το φυτό ανθίζει από Μάιο μέχρι Σεπτέμβριο και συλλέγεται την εποχή της ανθοφορίας του. Το τμήμα του φυτού που χρησιμοποιείται για τις θεραπευτικές του ιδιότητες είναι το υπέργειο μέρος του. Η ρίζα αφαιρείται. Τα άνθη του φυτού θεωρείται ότι έχουν πιο έντονες τις ιδιότητες του.

Θεραπευτικές ιδιότητες και ενδείξεις:
Η κύρια δράση του βοτάνου είναι διουρητική. Χρησιμοποιείται λοιπόν σε όλες τις διαταραχές ούρησης (αίσθημα καύσου, αιματουρία, φλεγμονές στα αντίστοιχα όργανα). Διευκολύνει την ούρηση και ανακουφίζει από τον πόνο στην επώδυνη ούρηση σταγόνα-σταγόνα. Σε συνδυασμό με άλλα βότανα χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση των ουρολοιμώξεων.
Επίσης έχει πολύ καλά αποτελέσματα σε εκζέματα και εξανθήματα του δέρματος. Αυξάνει την κυκλοφορία του αίματος και χαμηλώνει την πίεση. Μειώνει τον πυρετό, ελέγχει τις βακτηριακές μολύνσεις και έχει ανθελμινθική δράση. Αυξάνει την περισταλτικότητα του λεπτού εντέρου και τέλος δρα ως εμμηναγωγό.

Παρασκευή και δοσολογία:
Σαν βότανο δεν έχει καμία τοξικότητα και η ημερήσια δοσολογία του είναι 6-12 γραμμάρια. Το βράζουμε για 10 λεπτά.

Προφυλάξεις:
Η ικανότητα του βοτάνου να αυξάνει τις συστολές της μήτρας και να αποκαθιστά την έμμηνο ρύση αυξάνοντας την κυκλοφορία του αίματος το καθιστά επικίνδυνο για τις εγκύους. Απαγορεύεται λοιπόν η χρήση του κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Απαγορεύεται επίσης η χρήση του σε όσους έχουν νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια.

*Άρθρο του Σάκη Κουβάτσου στα Χανιώτικα Νέα