Στον τόπο μας είναι γεγονός ότι υπάρχουν θαυμάσια αρωματικά βότανα που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε με εξαιρετικά αποτελέσματα στην μαγειρική, ενώ παράλληλα εκμεταλλευόμαστε και τις θεραπευτικές τους ιδιότητες. Τα βρίσκουμε άγρια στο ύπαιθρο αλλά θα είχε ενδιαφέρον αν μπορούσαμε να τα καλλιεργήσουμε για την προσωπική μας χρήση σε δικούς μας χώρους. Θα αναφέρουμε μερικά από αυτά που μπορούμε να καλλιεργήσουμε ακόμη και σε γλάστρες του σπιτιού μας.
Ρίγανη: Η επιστημονική της ονομασία είναι Origanum vulgare που σημαίνει - η χαρά των βουνών- από τις λέξεις όρος και γάνος (λάμψις). Μπορούμε να την καλλιεργήσουμε σε οποιοδήποτε έδαφος, ακόμη και αν είναι ξηρό και άγονο, αρκεί να είναι ηλιόλουστο. Χρησιμοποιούμε τα φύλλα και τα άνθη χλωρά ή αποξηραμένα στη μαγειρική. Η Ρίγανη δρα θετικά σε προβλήματα πέψης, έλκη στομάχου, βρογχίτιδα, κρυολόγημα, βήχα , δύσπνοια κ.α.
Θυμάρι: Η επιστημονική του ονομασία είναι Thymus capitatus ή T. vulgaris. Το πρώτο είναι το θυμάρι που βρίσκουμε στην ύπαιθρο ενώ το δεύτερο αυτό που καλλιεργούμε. Μπορεί να αναπτυχθεί σε άγονα και ηλιόλουστα εδάφη. Το χρησιμοποιούμε στη μαγειρική για κρέατα και σαλατικά. Δρα θετικά σε χρόνια γαστρίτιδα, ατονία εντέρου, βρογχίτιδα, λαρυγγίτιδα, κοκκύτη και τριχόπτωση.
Μαντζουράνα: Η επιστημονική της ονομασία είναι Origanum Majorana και έχει εξαιρετική γεύση. Θέλει λίγο νερό και πολύ ήλιο. Τη χρησιμοποιούμε σε σάλτσες, πίτσες, σαλατικά και κοτόπουλο. Δρα θετικά σε κατάθλιψη, άγχος, νευρική πίεση, αϋπνία, στομαχόπονους, κοιλόπονους και αέρια. Δενδρολίβανο: Η επιστημονική του ονομασία είναι Rosmarinus officinalis που σημαίνει θαλασσινή αύρα, γιατί είναι ανθεκτικό σε παραθαλάσσιες περιοχές. Θέλει έδαφος με καλή αποστράγγιση, λίγο νερό και πολύ ήλιο. Το χρησιμοποιούμε σε φαγητά με αρνί ή κατσίκι, σε πατάτες κ.λ.π. Δρα θετικά στο κυκλοφοριακό και νευρικό σύστημα, σε κατάθλιψη, πονοκέφαλο, δυσπεψία, τυμπανισμό, τριχόπτωση και πιτυρίδα.
Φασκόμηλο: Η επιστημονική του ονομασία είναι Salvia officinalis που προέρχεται από το λατινικό salvere (σώζω, γιατρεύω) λόγω των φαρμακευτικών του ιδιοτήτων. Χρειάζεται έδαφος με καλή αποστράγγιση και πολύ ήλιο. Στη μαγειρική το χρησιμοποιούμε σε χοιρινό, κοτόπουλο και τυριά. Δρα θετικά σε νευρικές διαταραχές, διαταραχές εμμήνων, σακχαρώδη διαβήτη, μυϊκούς πόνους, γρίπη, στοματίτιδα, φαρυγγίτιδα, αμυγδαλίτιδα και τριχόπτωση.
Αρμπαρόριζα: Η επιστημονική της ονομασία είναι Pelargonium crispum και είναι συγγενής με το γεράνι. Έχει μικρά λευκά ή ροζ ανθάκια. Τα άνθη και τα φύλλα του μυρίζουν λεμόνι. Χρειάζεται ήλιο και μέτριο πότισμα. Αρωματίζει γλυκά του κουταλιού. Έχει στυπτική δράση.
Δάφνη: Η επιστημονική της ονομασία είναι Laurus nobilis και είναι μεγάλος αειθαλής θάμνος που αναπτύσσεται σε γλάστρα. Χρειάζεται ημισκιερή τοποθεσία, τακτικό πότισμα, ιδιαίτερα στην αρχή της φύτευσης και προσθήκη λιπάσματος. Τα φύλλα της δάφνης χρησιμοποιούνται σε σάλτσες, κοκκινιστά και φακές. Δρα θετικά σε βήχα, κρυολόγημα, κολικούς, δυσπεψία, μετεωρισμό, ανορεξία και καταρροή.
Δυόσμος: η επιστημονική του ονομασία είναι Mentha spicata. Πολλαπλασιάζεται και απλώνει με ριζώματα. Θέλει πολύ ήλιο και νερό και βαθύ κλάδεμα στο τέλος του φθινοπώρου για να ξαναβλαστήσει. Τα φύλλα του χλωρά ή ξερά χρησιμοποιούνται για κεφτεδάκια και τυπόπιτες, σε ποτά αλλά και ως ρόφημα. Δρα θετικά σε νευρικότητα, αϋπνία, μυϊκές συσπάσεις, ίλιγγο, ημικρανία, γρίπη και ξερόβηχα.
Μέντα: η επιστημονική της ονομασία είναι Mentha piperita και μοιάζει με τον φδυόσμο αλλά έχει πιο στρογγυλά φύλλα, ελαφρώς μωβ στις άκρες και πιο γλυκό και εντονότερο άρωμα. Χρησιμοποιείται περισσότερο στη ζαχαροπλαστική. Δρα θετικά όπως και ο δυόσμος.
Λουΐζα: Η επιστημονική της ονομασία είναι Aloysia citriodora και είναι φυλλοβόλος θάμνος με στενόμακρα φύλλα και μικρές λευκές ανθοταξίες το καλοκαίρι. Το όνομα της οφείλεται στη σύζυγο του Κάρλου του 4ου της Ισπανίας, της Μαριάς-Λουίζας που έζησε τον 18ο αιώνα. Έχει φύλλα με έντονο άρωμα λεμονιού. Είναι ευαίσθητη στις πολύ χαμηλές θερμοκρασίες και θέλει ήλιο και τακτικά ποτίσματα. Δρα θετικά στην καλή διάθεση, στο αδυνάτισμα, αέρια εντέρου, δυσκοιλιότητα, τυμπανισμούς, και είναι καλό αποτοξινωτικό.

*Άρθρο του Σάκη Κουβάτσου στα Χανιώτικα Νέα