Βιότοπος – περιγραφή

Η λατινική του ονομασία είναι Juniperus communis (Ιουνίπερος ο κοινός – Άρκευθος ο κοινός). Οι άλλες ονομασίες αυτού του βοτάνου είναι Κεδρόμηλα, Αγριοκυπαρίσσι, Κέντρο, Κέθρο και Βένιο.
Είναι γνωστός σε όλο τον κόσμο. Στη χώρα μας τον συναντούμε σε Θεσσαλία, Πελοπόννησο και Δυτική Μακεδονία και τον συναντούμε σε ξερά και βραχώδη εδάφη, σε ξέφωτα δασών, χέρσους τόπους και λιβάδια.
Πρόκειται για αειθαλές δενδρύλλιο που φτάνει σε ύψος τα 3 μέτρα. Τα κλαδιά του είναι απλωτά ή όρθια και τα φύλλα του κοντά και αγκαθωτά. Τα άνθη του είναι κίτρινα, πολύ μικρά και διακρίνονται σε αρσενικά και θηλυκά και φυτρώνουν σε διαφορετικά φυτά Ο καρπός του τον πρώτο χρόνο μοιάζει με πράσινη ράγα και τον δεύτερο χρόνο έχει χρώμα μαύρο-κυανό.

Συστατικά-χαρακτήρας
Ο Άρκευθος περιέχει άφθονο αιθέριο έλαιο που περιέχει μονοτερπένια και υπερτερπενικό άλας, ιμβερτοσάκχαρο, γλυκοσιδικές φλαβόνες, ρητίνη, τανίνη και οργανικά οξέα. Έχει δριμεία γεύση, ελαφρώς γλυκόπικρη και είναι καυτό και ξηρό

Ιστορικά στοιχεία
Το συναντούμε σε γραπτά κείμενα 3500 χρόνια πριν. Αρκετές φαρμακευτικές συνταγές επιβίωσαν σε αιγυπτιακούς πάπυρους που χρονολογούνται από το 1500 π.Χ. Από παλιά ο Άρκευθος συνδεόταν με τελετουργική κάθαρση και καιγόταν στα ιερά στις τελετές εξαγνισμού. Στην κεντροευρωπαϊκή λαϊκή ιατρική , το έλαιο από τους ραγοστρόβιλους θεωρούνταν πανάκια για τον τύφο, τη χολέρα, τη δυσεντερία, τη ταινία και άλλες νόσους που συνδέονταν με τη φτώχεια.

Άνθιση – συλλογή – χρησιμοποιούμενα μέρη
Ανθίζει Μάιο και Ιούνιο. Για τις θεραπευτικές ιδιότητες χρησιμοποιούνται οι ξηροί ώριμοι καρποί. Αυτοί συλλέγονται το Φθινόπωρο, όταν είναι ώριμοι αλλά δεν έχουν συρρικνωθεί. Ξηραίνονται αργά στη σκιά για να μην χάσουν το έλαιο που περιέχουν.

Θεραπευτικές ιδιότητες και ενδείξεις
Δρα ως διουρητικό, αντισηπτικό, άφυσο και αντιρρευματικό.
Είναι εξαιρετικό αντισηπτικό για παθήσεις όπως η κυστίτιδα. Το αιθέριο έλαιο που περιέχουν οι καρποί, είναι ισχυρό διεγερτικό των νεφρικών νεφρώνων και για τον λόγο αυτό η χρήση τους πρέπει να αποφεύγεται στις νεφρικές παθήσεις. Η πικρή δράση του βοηθά στην πέψη και καταπραΰνει το φυσώδη κολικό. Χρησιμοποιείται στους ρευματισμούς και στην αρθρίτιδα. Εξωτερικά καταπραΰνει τον πόνο στις αρθρώσεις και τους μύες. Το βότανο το αποφεύγουμε κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης γιατί είναι διεγερτικό της μήτρας. Δεν επιτρέπεται επίσης η χρήση του αν υπάρχει βλάβη νεφρών.

Παρασκευή και δοσολογία
Παρασκευάζεται ως έγχυμα. Ρίχνουμε ένα φλιτζάνι καυτό νερό σε 1 κουταλιά του τσαγιού καρπούς που έχουμε συνθλίψει ελαφρά και το αφήνουμε 20 λεπτά. Πίνουμε ένα φλιτζάνι πρωί και βράδυ. Για τη θεραπεία των χρόνιων ρευματισμών, η αγωγή αυτή πρέπει να συνεχισθεί για 4-6 εβδομάδες την Άνοιξη και το Φθινόπωρο.

Προφυλάξεις
Δεν το λαμβάνουμε εσωτερικά, πέραν των 6 εβδομάδων χωρίς διακοπή για να μην προκαλέσουμε ερεθισμό των νεφρών.

*Άρθρο του Σάκη Κουβάτσου στα Χανιώτικα Νέα