Στο σπίτι μας όποτε υπάρχει ανάγκη έχουμε την τάση να χρησιμοποιούμε αντισηπτικά και παυσίπονα του εμπορίου αντί για φάρμακα από βότανα. Αυτό είναι απόλυτα λογικό από την άποψη ότι η απομάκρυνσή μας από τη Φύση τις τελευταίες δεκαετίες μας έχει στερήσει τις γνώσεις που είχε ο λαός μας γύρω από τις θεραπευτικές ιδιότητες των βοτάνων που μας περιτριγυρίζουν. Αν ξέραμε τις ιδιότητές τους, η χρήση τους θα μπορούσε να μας δώσει ικανοποιητικά αποτελέσματα, στη θέση πολλών φαρμάκων που χρησιμοποιούμε άνευ συνταγής γιατρού και τα έχουμε από καιρό σε ένα κουτί πρώτων βοηθειών.
Ας θυμηθούμε λοιπόν μερικές από τις γνώσεις της παραδοσιακής λαϊκής μας ιατρικής που έχουν χρησιμοποιηθεί εκατοντάδες χρόνια με καλά αποτελέσματα.
Στο σπίτι μας κατ’ αρχάς, έχουμε κοινά υλικά στην κουζίνα μας όπως το σκόρδο, το τζίντζερ και τα ροφήματα από βότανα. Αυτά παρέχουν μερικά από τα πιο χρήσιμα γιατρικά για πρώτες βοήθειες.
Το σκόρδο, είναι γνωστό για τις καταπληκτικές αντισηπτικές του ιδιότητες. Μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις μολυσμένες φλύκταινες της ακμής ή άλλα μολυσμένα στίγματα, απλά τρίβοντας τις σκελίδες του σκόρδου πάνω σε αυτά. Επίσης αν το πολτοποιήσουμε και το βάλουμε πάνω στους κάλους μπορούμε να τους αφαιρέσουμε ευκολότερα.
Το κρεμμύδι δεν είναι μόνο για τη σαλάτα μας. Αποτελεί πολύτιμο βοήθημα σε περίπτωση που μας δαγκώσει ένα έντομο ή έχουμε φαγούρα που προκαλείται από αλλεργία σε τρόφιμα. Απλά βάζουμε μερικές φρέσκες φέτες πάνω στα δαγκώματα των εντόμων, ή στο σημείο όπου μας έχει ακουμπήσει μία τσουκνίδα, ή έχει ερεθιστεί το δέρμα μας λόγω της αλλεργίας σε τρόφιμα. Το τζίντζερ εκτός από ωραίο αρωματικό στο φαγητό μας, είναι πολύ καλό στην αντιμετώπιση της ναυτίας. Αν ταξιδεύουμε λοιπόν με πλοίο, το μάσημα ενός μικρού κομματιού τζίντζερ, θα μας ανακουφίσει από τη ναυτία, ή ακόμη καλύτερα αν το μασήσουμε προληπτικά δεν θα μας πιάσει κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.
Τα βότανα που έχουμε στο σπίτι και τα πίνουμε για την ευχαρίστηση που μας προσφέρει το άρωμα τους, είναι ωφέλημα και σε άλλες περιπτώσεις. Τα άνθη του χαμομηλιού κάνουν καλό στον κλονισμό και τη νευρική διαταραχή.
Το μάραθο και η μέντα είναι πολύτιμα σε περιπτώσεις δυσπεψίας. Η λεβάντα μπορεί να μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε σοβαρό πρόβλημα πονοκεφάλου και ημικρανίας.
Η αλόη είναι ένα θαυμάσιο φυτό που μπορούμε να το έχουμε στην αυλή ή στην βεράντα μας σε ηλιόλουστο μέρος. Σε περίπτωση όμως ενός εγκαύματος από ατύχημα ή την παρατεταμένη παραμονή μας στον ήλιο η αλόη μπορεί να μας ανακουφίσει άμεσα. Σπάμε ένα από τα φύλλα της, το ανοίγουμε και βάζουμε την πυκνή γέλη που περιέχει πάνω στην πάσχουσα περιοχή. Αν δεν έχουμε το φυτό μπορούμε να δοκιμάσου κάποια από τις κρέμες που περιέχουν ζελέ αλόης. Πρέπει όμως να ξέρουμε ότι υπάρχει μεγάλη ποιοτική διαφορά ανάμεσα στα σκευάσματα που κυκλοφορούν. Το σύμφυτο έχει την ικανότητα να επουλώνει τις πληγές προωθώντας την αύξηση των κυττάρων. Βοηθά δηλαδή στην ανάπλαση των ιστών.
Μπορούμε να διατηρούμε αλοιφή σύμφυτου στο ψυγείο μας, αλλά όταν το χρησιμοποιήσουμε να προσέχουμε να το βάζουμε πάνω σε καθαρές πληγές. Η ταχεία επούλωση που προκαλεί υπάρχει φόβος να παγιδεύσει ακαθαρσίες αν δεν προσέξουμε. Για να αντιμετωπίσουμε κρυολογήματα και γρίπη, ένα καλό μίγμα βοτάνων είναι με άνθη σαμπούκου και μέντας. Εύγευστο και αποτελεσματικό, το παρασκευάζουμε ως έγχυμα, αφήνοντας ένα κουταλάκι μίγματος μέσα σε βραστό νερό για 5 λεπτά.
Η μέλισσα είναι ένα βότανο που το έχουμε στο σπίτι ανάμεσα στα τσάγια μας λόγω της γεύσης, αλλά είναι ιδιαίτερα ωφέλιμη για τα παιδιά όταν παρουσιάσουν στομαχικές διαταραχές ή σε άλλες παθήσεις όταν απαιτείται χαλαρωτική δράση.
Η λουΐζα μας βοηθά στην πέψη ενώ ομορφαίνει το δέρμα μας (γι αυτό την λένε και ομορφόχορτο).
Η καλέντουλα είναι από τα πλέον αποτελεσματικά θεραπευτικά γιατρικά για επιπόλαια κοψίματα και τον επιχείλιο έρπητα.
Μπορούμε να την έχουμε και σε μορφή αλοιφής στο ψυγείο μας.
Το δίκταμο που έχουμε οι περισσότεροι στο σπίτι μας είναι εξαιρετικό για παθήσεις του στομάχου και του πεπτικού συστήματος, για τους ρευματισμούς, τα αρθριτικά, ως επουλωτικό, εμμηναγωγό, τονωτικό και αντισπασμωδικό. Αν προσθέσετε και τις αφροδισιακές ιδιότητες που του αποδίδουν, ο καθένας μας θα βρει κάποιο λόγο για να το χρησιμοποιήσει. Το φασκόμηλο, βοηθά την αδύνατη μνήμη, την μακροζωία και θεωρείται βάλσαμο των ματιών.
Η μαλοτίρα είναι ωφέλιμη σε κρυολογήματα, παθήσεις του ουροποιητικού και του αναπνευστικού συστήματος.
Το αφέψημα της ρίγανης, βοηθά στην διάρροια, ενώ το θυμάρι είναι ωφέλιμο στον βήχα και το συνάχι.

Υπάρχουν βέβαια και έλαια από βότανα, που μπορούμε να τα έχουμε στο σπίτι και να τα χρησιμοποιούμε με ασφάλεια σε περίπτωση ανάγκης.
Το βάλσαμο είναι ένα από αυτά. Το βαλσαμέλαιο είναι ένα εξαιρετικό βοήθημα σε προβλήματα δερματικά ή σε εγκαύματα. Το έλαιο του κατιφέ βοηθά σε αμυχές ή τριχοφυτία.
Με το έλαιο του σύμφυτου αντιμετωπίζουμε μώλωπες και στραμπουλίγματα. Το έλαιο του μελισσόχορτου κάνει για τσιμπήματα εντόμων και για εντομοαπωθητικό.
Με το έλαιο της λεβάντας μπορούμε να αντιμετωπίσουμε πολλά προβλήματα. Αν προσθέσουμε σε ένα κουταλάκι έλαιο-βάση (π.χ. αμυγδαλέλαιο) 2-3 σταγόνες λεβάντας έχουμε ένα αποτελεσματικό μίγμα. Με αυτό κάνουμε ελαφρό μασάζ στους κροτάφους, όταν εμφανισθούν τα πρώτα σημάδια ημικρανίας. Χρησιμοποιούμε το ίδιο για να ανακουφίσουμε ελαφρά εγκαύματα από κάψιμο, ζεμάτισμα ή τον ήλιο.
Πολύτιμο βότανο είναι η αμαμηλίδα. Το απόσταγμα του βοτάνου αυτού μπορούμε να το διατηρούμε στο ψυγείο μας και είναι πολύτιμο για την στυπτική και αντιθρομβωτική του δράση. Μπορούμε να την χρησιμοποιήσουμε σαν κομπρέσα σε περιπτώσεις ελαφρών εγκαυμάτων και εξαρθρώσεων. Μπορούμε επίσης να την χρησιμοποιήσουμε σε περιπτώσεις τσιμπημάτων εντόμων, ρινορραγιών και πληγών, επαλείφοντας την στην πάσχουσα περιοχή.
Το γαριφαλέλαιο είναι ένα ακόμη χρήσιμο φάρμακο στο σπίτι. Είναι παραδοσιακό γιατρικό για τον πονόδοντο. Ένα μπαμπακάκι εμποτισμένο σε λίγο έλαιο τοποθετείται στο δόντι, αν βέβαια υπάρχει κοιλότητα λόγω της καταστροφής του δοντιού. Δεν έχει νόημα να το χρησιμοποιήσουμε σε δόντι που πονά π.χ. από μία πολφίτιδα αλλά δεν έχει σπάσει λόγω της τερηδόνας. Τον οδοντίατρο βέβαια δεν τον αποφεύγουμε στη συνέχεια.
Είναι σαφές, ότι όπου και αν βρισκόμαστε υπάρχουν τα φυτά ή η τροφή που μπορεί να μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε ένα έκτακτο πρόβλημα υγείας. Αρκεί να τα γνωρίσουμε. Αρκεί να θυμηθούμε την παράδοσή μας και να την συνδυάσουμε με την σημερινή γνώση. Και να φροντίσουμε να την περάσουμε στη νέα γενιά ως τρόπο ζωής.

*Άρθρο του Σάκη Κουβάτσου στα Χανιώτικα Νέα