Τα βότανα μπορούν να φανούν πολύ χρήσιμα στην αντιμετώπιση των προβλημάτων που προκαλούνται από τον σχηματισμό εναποθεμάτων στα νεφρά λίθων ή άμμου. Οι λίθοι ή η άμμος μπορούν να αποτελούνται από άλατα ασβεστίου του οξαλικού οξέως, από ουρικό οξύ, από φωσφορικά άλατα ή από ένα συνδυασμό τους με το αμινοξύ κυτισίνη. Αν γνωρίζουμε την σύνθεση των λίθων, μπορούμε να εφαρμόσουμε το κατάλληλο διαιτολόγιο για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Επειδή όμως στις περισσότερες περιπτώσεις η σύνθεση των λίθων είναι άγνωστη πρέπει να ακολουθήσουμε μερικές γενικές κατευθυντήριες γραμμές. Στις περιπτώσεις αυτές το διαιτολόγιο μας πρέπει να περιέχει λίγα οξέα. Για τον λόγο αυτό αποφεύγουμε τροφές που περιέχουν πολύ οξαλικό οξύ όπως το σπανάκι. Αντίθετα δεν αποφεύγουμε το νερό το οποίο είναι απαραίτητο και μάλιστα σε μεγάλες ποσότητες για να καθαρίζεται ο οργανισμός μας. Πρέπει να πίνουμε τουλάχιστον 3 λίτρα νερό την ημέρα το οποίο κατά προτίμηση να έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε άλατα. Αν ιδρώνουμε πολύ, τότε πρέπει να αναπληρώνουμε το νερό που χάνουμε με την εφίδρωση.
Τα βότανα που χρησιμοποιούμε για να βοηθηθούμε σε μία τέτοια κατάσταση, είναι τα αντιλιθικά τα οποία λειτουργούν διαλύοντας τους λίθους ή βοηθώντας στην αποβολή τους με τα ούρα, ενώ παράλληλα αποτρέπουν τον σχηματισμό νέων αποθεμάτων.
Παράλληλα χρησιμοποιούμε διουρητικά τα οποία αυξάνουν την ποσότητα των υγρών που περνούν από τα νεφρά. Με τον τρόπο αυτό αποβάλλονται τα εναποθέματα. Βέβαια ένα αριθμός βοτάνων έχουν δράση αντιλιθική ενώ παράλληλα είναι και διουρητικά. Τέτοια βότανα είναι ο Δίανθος, το Πολύκομπο, το Σκορπίδι και οι σπόροι Πεντάνευρου. Τα ουρικά μαλακτικά όπως το Πεντάνευρο, τα γένια Καλαμποκιού, η Αγριάδα και τα φύλλα της Αλθαίας ανακουφίζουν τις βλεννογόνους μεμβράνες και τις προφυλάσουν από τον ερεθισμό που προκαλείται λόγω της τριβής. Αν υπάρχουν ενδείξεις λοίμωξης πρέπει να χρησιμοποιηθούν αντιβιοτικά όπως ο Αρκτοστάφυλος, η Εχινάκια ή η Αχιλλέα.
Ένα μίγμα που μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε για να αντιμετωπίσουμε προβλήματα από λίθους ή άμμο στα νεφρά είναι το ακόλουθο: Δίανθος (1 μέρος), Πολύκομπο (1 μέρος), σπόροι Πεντάνευρου (1 μέρος), Σκορπίδι (1 μέρος). Το μίγμα παρασκευάζεται ως αφέψημα. Σιγοβράζουμε ένα κουταλάκι του γλυκού από το μίγμα σε 1 φλιτζάνι νερό για 10 λεπτά, σουρώνουμε και πίνουμε τρεις φορές την ημέρα. Αν υπάρχει τάση για σχηματισμό νεφρολίθων, μπορούμε να πίνουμε προληπτικά αυτό το ρόφημα μία φορά την ημέρα.

Κολικός του νεφρού
Αν μία μικρή πέτρα φτάσει στον ουρητήρα και κολλήσει εκεί, μπορεί να τον αποφράξει εμποδίζοντας την ροή των ούρων και να προκαλέσει κολικό του νεφρού. Είναι μία δυσάρεστη κατάσταση που συνοδεύεται από ισχυρό πόνο. Εδώ μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε αντισπασμωδικά βότανα όπως το Βιβούρνο ή την Βαλεριάνα, αλλά η κρίση θα σταματήσει εντελώς μόνο όταν μετακινηθεί ή αποβληθεί η πέτρα.

*Άρθρο του Σάκη Κουβάτσου στα Χανιώτικα Νέα