(β΄ μέρος)
Ο Ιπποκράτης στα έργα του κάνει εκτενή αναφορά για την θεραπεία πολλών ασθενειών καθώς και για τους παράγοντες που έχουν συντελέσει στην πρόκληση τους. Εκτός της επίδρασης του περιβάλλοντος στην υγεία του ανθρώπου αναφέρεται και στον τρόπο διατροφής τον οποίο θεωρεί ως βασικό παράγοντα για την διατήρηση της υγείας αλλά και για τη χρησιμοποίηση της διατροφής ως θεραπευτικό μέσο για την θεραπεία ασθενειών.
Στο έργο του «Διαιτητικά» αναφέρεται στον τρόπο διατροφής. Απέδιδε μεγάλη σημασία στον κλάδο αυτό της Ιατρικής και ανήγαγε την διαιτητική σε αξιόλογο θεραπευτικό σύστημα. Σύμφωνα με αυτό οι διαιτητικές αρχές κάθε ανθρώπου θα πρέπει να ρυθμίζονται ανάλογα με την ηλικία του ,την εργασία του, τις εποχές του έτους και τις καιρικές συνθήκες καθώς και την ιδιοσυγκρασία καθ’ ενός ξεχωριστά.
Η ανάπτυξη του σώματος στα νέα άτομα- όπως αναφέρει- γίνεται ραγδαία και έτσι η τροφή την οποία προσλαμβάνουν οι νέοι καταναλώνεται για την αύξηση του σώματος τους αλλά και για την διατήρηση του οργανισμού τους. Ενώ στις μεγαλύτερες ηλικίες η τροφή καταναλώνεται κυρίως για την διατήρηση του οργανισμού. Έτσι εξηγείται γιατί τα νεαρά άτομα δεν ανέχονται αυστηρές και απότομες δίαιτες. Οι δίαιτες αυτές θα πρέπει να δίνονται σε μεγαλύτερα άτομα όταν και οι ανάγκες του οργανισμού σε τροφές είναι μικρότερες. Η δίαιτα διατροφής θα ρυθμιστεί ανάλογα με την εργασία και γενικά την απασχόληση του ατόμου. Διότι η εργασία καταναλώνει τις σωματικές δυνάμεις οι δε τροφές αναπληρώνουν αυτές. Έτσι λοιπόν θα πρέπει να υπάρχει ισορροπία μεταξύ σωματικού κόπου και προσλαμβανομένης τροφής. Εάν υπάρχει παρέκκλιση τότε προκύπτει διαταραχή. Δηλαδή, εάν ένας άνθρωπος δεν εργάζεται και κινείται ελάχιστα τότε η τροφή του πρέπει να είναι αντίστοιχη. Εάν αντιθέτως εργάζεται πολύ και δεν προσλαμβάνει την απαραίτητη ποσότητα τροφής τελικά προκύπτει ασθένεια.
Άλλος σημαντικός παράγοντας είναι οι εποχές του έτους και οι καιρικές συνθήκες. Κατά τον Χειμώνα και την επικράτηση του κρύου σύμφωνα με τον Ιπποκράτη η τροφή πρέπει να είναι κυρίως ψημένη και όχι υδαρής με μικρές ποσότητες λαχανικών και «οίνον άκρατον», δηλαδή κρασί μη αναμεμειγμένο με νερό. Επίσης θα πρέπει να χρησιμοποιούνται θερμαντικά και αποξηραμένα τρόφιμα (με τα σημερινά δεδομένα πιπέρι, κάρδαμο, πιπερόριζα). Συνιστά επίσης έντονη σωματική άσκηση περισσότερη εργασία και θερμά λουτρά. Την άνοιξη η τροφή πρέπει να γίνει υγρότερη με τροφές ποιο μαλακές και περισσότερα λαχανικά, στο δε κρασί να προστίθεται νερό για να γίνει υδαρότερο. Κατά το καλοκαίρι μαλακές τροφές, άφθονα λαχανικά και φρούτα, άφθονο νερό και το κρασί να αναμειγνύεται με ακόμη περισσότερο νερό. Τέλος το Φθινόπωρο η τροφή θα πρέπει να γίνεται πιο σκληρή και όχι υδαρής σταδιακά για την προετοιμασία στην έλευση του χειμώνα και του κρύου. Επίσης η δίαιτα θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένη σύμφωνα με την σωματοψυχική κατάσταση του ανθρώπου και να λαμβάνεται υπ’ όψιν από ποιες φυσικές δυνάμεις κυριαρχείται ο οργανισμός. Διότι υπάρχουν τροφές οι οποίες είναι ωφέλιμες για κάποιους οργανισμούς και για άλλους όχι. (π.χ. το τυρί ή το γάλα δεν είναι ανεκτό από πολλούς οργανισμούς ενώ για άλλους είναι ωφέλιμο). Ο Ιπποκράτης λοιπόν πρώτος παρατήρησε ότι μια θρεπτική ουσία προσλαμβανόμενη από μερικούς ανθρώπους είναι ωφέλιμη ενώ για άλλους επιβλαβής και αυτό συμβαίνει διότι διαφέρουν οι ιδιοσυγκρασίες των ανθρώπων.
Η διατροφή λοιπόν αποτελεί σπουδαιότατο παράγοντα ο οποίος επιδρά στην σωματοψυχική διαμόρφωση του ατόμου. Τροφή περισσότερη ή λιγότερη της απαιτούμενης προκαλεί βλάβη και μεταβάλει την κατάσταση του οργανισμού ή όπως έλεγε και ο ίδιος «Πολλά κακά προκαλεί η πολυφαγία, όχι δε ολιγότερα η ασιτία».

*Άρθρο της Ευαγγελίας Φραγκιαδάκη-Κουβάτσου στα Χανιώτικα Νέα