Η επιστημονική ονομασία του βοτάνου αυτού είναι Trifolium pretense (τριφύλλιο το λεμόνιο). Είναι το κοινό κόκκινο τριφύλλι που παλιά το καλλιεργούσαμε στη χώρα μας για βόσκηση, αλλά το χρησιμοποιούμε σήμερα και στη φαρμακευτική.
Είναι ποώδες πολυετές φυτό, με λεία φύλλα, ύψους 30-80 εκατοστών. Έχει υπόγειο βλαστό και τα άνθη του είναι σε βότρεις, σε χρώμα κυανό-ιώδες.
Τα φύλλα του είναι τρίφυλλα, οδοντωτά. Με την συστηματική καλλιέργεια αποκτήθηκαν διάφορες ποικιλίες που διαφέρουν στο μέγεθος και το χρώμα των ανθέων. Το μέρος που χρησιμοποιούμε για θεραπευτικούς σκοπούς είναι οι ανθοφόρες κορυφές του φυτού που συλλέγονται από τον Μάιο μέχρι τον Σεπτέμβριο. Το φυτό περιέχει φαινολικά γλυκοσίδια, φλαβονοειδή, κουμαρίνες και κυανιούχα γλυκοσίδια. οι δραστικές του ουσίες που περιέχουν τα φύλλα είναι προβιταμίνη Α, βιταμίνες C, D, E και Κ1 και τα ανόργανα άλατα ασβέστιο, κάλιο, σίδηρο και φωσφώρο. Δρα ως εξομαλυντικό, αποχρεμπτικό και αντισπασμωδικό.
Θεωρείται ως ένα από τα πιο χρήσιμα βότανα για παιδιά που έχουν δερματικά προβλήματα. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε το βότανα με απόλυτη ασφάλεια για κάθε περίπτωση παιδικού εκζέματος. Είναι επίσης χρήσιμο και για χρόνιες καταστάσεις του δέρματος όπως η ψωρίαση. Έτσι αν και είναι πιο χρήσιμο για τα παιδιά, μπορεί να ωφελήσει σημαντικά και τους ενήλικες. Στον βήχα, την βρογχίτιδα και ιδιαίτερα στον κοκκύτη ωφελεί λόγω της αποχρεμπτικής και αντισπασμωδικής του δράσης. Τα άνθη του την δεκαετία του 1930 έγιναν δημοφιλή γιατί θεωρούσαν ότι συμβάλλουν στη θεραπεία εναντίον του καρκίνου, ιδιαίτερα σε άτομα που υπέφεραν από καρκίνο του μαστού, των ωοθηκών και των λεμφαδένων.
Το βότανο παρασκευάζεται ως έγχυμα. Ρίχνουμε ένα φλιτζάνι βραστό νερό σε 1-3 κουταλιές του τσαγιού ξηρό βότανο και το αφήνουμε 10-15 λεπτά.
Σουρώνουμε και πίνουμε τρεις φορές την ημέρα.
Για δερματικά προβλήματα το βότανο συνδυάζεται πολύ καλά με το Αγριολάπαθο και την Τσουκνίδα.
Αν το λάβουμε ως βάμμα εσωτερικά για προβλήματα όπως το έκζεμα και η ψωρίαση η δόση είναι 2-6 ml βάμματος τρεις φορές την ημέρα.
Τα νωπά άνθη του βοτάνου μπορούμε να τα συνθλίψουμε και να τα βάλουμε σε δαγκώματα ή τσιμπήματα εντόμων. Επίσης μπορούμε να τα βάλουμε σαν κομπρέσα σε αρθρικούς πόνους και ουρική αρθρίτιδα.

Δατούρα
Μια και η επικαιρότητα έφερε το φυτό Δατούρα στις οθόνες της τηλεόρασής μας, λόγω της δηλητηρίασης αρκετών συνανθρώπων που το έφαγαν, καλό είναι να το γνωρίσουμε λίγο για να προσέχουμε. Η ονομασία του είναι Δατούρα ( Datura inoxia) είναι γνωστό ως διαβολόχορτο. Είναι πολύ διαδεδομένο φυτό.
Είναι ένας απλωτός, ποώδης θάμνος, με αρωματικά άνθη σε σχήμα τρομπέτας που στέκονται όρθια, και με αγκαθωτούς καρπούς. Τα κοτσάνια είναι αγκαθωτά και σχετικά λεπτά συγκρινόμενα με το υπόλοιπο φυτό. Τα φύλλα είναι πλατιά χωρίς ιδιαίτερα χαρακτηριστικά βασικά ωοειδή και μερικές φορές με πολλές γωνίες. Υπάρχουν τουλάχιστο 15 διαφορετικά είδη του φυτού με πολλές ποικιλίες το καθένα καθώς οι Δατούρες καλλιεργήθηκαν εδώ και αιώνες για τα εντυπωσιακά τους λουλούδια και για τις φαρμακευτικές τους ιδιότητες. Οι περισσότερες κατάγονται από τον Νέο κόσμο με δύο αξιοσημείωτες εξαιρέσεις την D. metel και την D. ferox που κατάγονται από την Ευρασία. Οι Δατούρες είναι μέλη της οικογένειας των Σολανοειδών που περιλαμβάνει και άλλα τοξικά φυτά όπως ο καπνός, ο μανδραγόρας και η μπελαντόνα αλλά και κοινά λαχανικά όπως η ντομάτα, η πατάτα, η μελιτζάνα και η πιπεριά. Λόγω της μεγάλης εξάπλωσης του γένους επικρατεί σύγχυση ανάμεσα στις ποικιλίες του φυτού.
Η Δατούρα χρησιμοποιήθηκε εδώ και πάρα πολύ καιρό. Αρχαίες ινδιάνικες αναφορές την φέρουν σαν υλικό χρησιμοποιούμενο από τους Σαμάνους, τους οποίους βοηθούσε να "εισχωρήσουν" σε άλλους κόσμους της ύπαρξης. Από εκεί φαίνεται πως διαδόθηκαν οι θεραπευτικές της αλλά και οι ναρκωτικές της ιδιότητες.
Βέβαια περιέχει και κάποια χημικά που είναι χρήσιμα αν χορηγηθούν στον άνθρωπο υπό ιατρική επίβλεψη όπως η ατροπίνη. Η ατροπίνη, όπως και η σκορπολαμίνη, η Υοσκίνη και η Υοσκιαμίνη χρησιμοποιούνται στην ιατρική και συγκεκριμένα έχουν οφθαλμολογικές και νευρολογικές χρήσεις.
Όλα τα μέρη του φυτού περιέχουν δραστικά χημικά. Τα λουλούδια είναι γενικά τα πιο αδύνατα ενώ αυξημένη δράση έχουν τα φύλλα, τα κλαδιά, οι ρίζες, οι καρποί και οι σπόροι.
Τα δηλητηριώδη αποτελέσματα της Δατούρας στον άνθρωπο είναι: Ταραχή, έντονη ναυτία, διαστολή της κόρης των ματιών, θολούρα και κακή εστίαση στην όραση, ταχυπαλμία, έντονος αποπροσανατολισμός, απώλεια μνήμης, απώλεια χρόνου, ντελίριο, ευαισθησία στο φως και στο θόρυβο. Ξηρό στόμα και μάτια, ρινορραγία, απώλεια ελέγχου του σώματος. Είναι λοιπόν σαφές ότι αποφεύγουμε τη χρήση αυτού του φυτού για διαφυλάξουμε την υγεία μας. Προσοχή λοιπόν…

*Άρθρο του Σάκη Κουβάτσου στα Χανιώτικα Νέα